Ο γενικός όρος ιδιοπαθής φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου (ΙΦΝΕ) περιλαμβάνουν την Ελκώδη Κολίτιδα και τη Νόσο του Chron. Είναι καταστάσεις που προκαλούν χρόνια φλεγμονή στο έντερο, η μεν Ελκώδης Κολίτιδα με εντόπιση μόνο στο παχύ έντερο ενώ η Νόσος του Chron μπορεί να προσβάλει το πεπτικό σύστημα σε όλο το μήκος του.

Υπολογίζεται ότι περίπου 2 εκατομμύρια άτομα στην Ευρώπη και Βόρεια Αμερική πάσχουν από ΙΦΝΕ, με τον αριθμό αυτό να αυξάνεται τα τελευταία χρόνια.

Αν και η ακριβής αιτιολογία των παθήσεων αυτών παραμένει άγνωστη, εντούτοις πιστεύεται ότι ένας συνδυασμός γενετικής προδιάθεσης και περιβαλλοντικών παραγόντων συμμετέχουν στην εμφάνιση τους.

Ο μη υγιεινός τρόπος ζωής των Δυτικών κοινωνιών, το fast food, η υπερκατανάλωση φαρμάκων, ιοί και βακτήρια, προκαλούν υπεραντίδραση του εντέρου και τελικά την εγκατάσταση φλεγμονής σε αυτό.

Στην Ελκώδη κολίτιδα προσβάλλεται μόνο ο βλεννογόνος του εντέρου ενώ στη Chron προσβάλλονται όλες οι στοιβάδες του τοιχώματος του.

Τα κύρια συμπτώματα των ΙΦΝΕ είναι, το κοιλιακό άλγος, η διάρροια, οι αιματηρές κενώσεις. οι κενώσεις που περιέχουν βλέννες, καταβολή, απώλεια βάρους, ενώ τα συμπτώματα χαρακτηρίζονται από υφέσεις και εξάρσεις. Υπάρχουν εκδηλώσεις της νόσου και εκτός του πεπτικού σωλήνα με πιο συχνές, την ιριδοκυκλίτιδα, το οζώδες ερύθημα, την αφθώδης στοματίτιδα, την αρθρίτιδα και την οστεοπόρωση.

Για την διάγνωση των νόσων αυτών η κύρια μέθοδος είναι η κολονοσκόπηση, ενώ και η γαστροσκόπηση μπορεί να προσφέρει επίσης σημαντικές πληροφορίες. Βασικό πλεονέκτημα των ενδοσκοπήσεων είναι και η δυνατότητα λήψης βιοψιών από τον γαστρεντερικό σωλήνα.

Στη θεραπεία των ΙΦΝΕ χρησιμοποιούνται διάφορα φάρμακα, με τα κορτικοστεροειδή να κατέχουν βασικό ρόλο. Άλλα φάρμακα είναι η σουλφασαλαζίνη, η μεσαλαζίνη, αντιβιοτικά και  ανοσοκατασταλτικά όπως η κυκλοσπορίνη και η αζαθειοπρίνη. Τα τελευταία χρονιά έχουν προστεθεί στη φαρέτρα μας και ειδικοί βιολογικοί παράγοντες, ανοσοτροποποιητικά φάρμακα, όπως το Infliximab και το Adalimumab.

Η ισορροπημένη διατροφή είναι σημαντική στις ΙΦΝΕ και η αποφυγή τροφών (σπόροι) που μπορεί να προκαλέσουν απόφραξη του εντερικού σωλήνα.

Σε περιπτώσεις οξείας προσβολής του εντέρου όπως το τοξικό μεγάκολο αλλά και σε περιπτώσεις εμφάνισης καρκίνου, σκόπιμη είναι η χειρουργική επέμβαση.

Είναι πολύ σημαντικό για τον ασθενή που έχει διαγνωστεί με κάποια ΙΦΝΕ, ο τακτικός έλεγχος με κολονοσκόπηση για την παρακολούθηση της εξέλιξης της νόσου αλλά και την πρόληψη πιθανής εμφάνισης καρκίνου.